Investing.com – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı birinci çeyreğine ilişkin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) verilerini açıkladı. TÜİK verilerine göre, Türkiye ekonomisi 2025 yılının ilk üç aylık döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre zincirlenmiş hacim endeksi ile %2 oranında büyüme kaydetti.
Aynı dönemde mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYİH, bir önceki çeyreğe göre %1,0 oranında artış gösterdi. Takvim etkisinden arındırılmış GSYİH ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla %2,7 oranında büyüdü.
Sektörel bazda en yüksek katkı inşaat sektöründen geldi
2025 yılının birinci çeyreğinde, ekonomik faaliyet kolları bazında inşaat sektörü %7,3’lük artışla en yüksek büyümeyi kaydetti. Bilgi ve iletişim hizmetleri faaliyetleri %6,1, diğer hizmet faaliyetleri %4,7, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri ise %4 oranında büyüdü.
Gayrimenkul faaliyetleri %2,4, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar %1,8, hizmetler %1,3, finans ve sigorta faaliyetleri %0,5 ve kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri %0,3 oranında artış gösterdi. Buna karşılık, tarım sektörü %2 ve sanayi sektörü %1,8 oranında daraldı.
GSYİH cari fiyatlarla 12,1 trilyon TL’ye ulaştı
Üretim yöntemine göre hesaplanan GSYİH, 2025 yılının birinci çeyreğinde cari fiyatlarla 12 trilyon 125 milyar 173 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre %36,7’lik bir artışı ifade ediyor.
GSYİH’nin ABD doları cinsinden değeri ise aynı dönemde 335 milyar 504 milyon dolar oldu. Bu rakam, döviz kurlarındaki gelişmelere bağlı olarak güncel ekonomik büyüklük açısından önemli bir veri oldu.
Hanehalkı harcamalarında dengeli artış gözlendi
Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, 2025 yılının ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %2 arttı. Bu artış, tüketici harcamalarının yılın ilk döneminde de devam ettiğini ve iç talebin büyümeye katkı sağladığını gösterdi.
Devletin nihai tüketim harcamaları ise %1,2 oranında artarken, gayrisafi sabit sermaye oluşumu da %2,1 büyüdü. Bu göstergeler, hem kamu harcamaları hem de yatırım kalemlerinde sınırlı ancak istikrarlı bir yükseliş yaşandığını ortaya koydu.
İhracatta gerileme, ithalatta artış
2025 yılının birinci çeyreğinde mal ve hizmet ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre %0,01 oranında hafif bir gerileme yaşadı. Bu, ihracatın durağanlaştığını ancak keskin bir düşüş yaşanmadığını gösterdi.
Öte yandan ithalat aynı dönemde %3 oranında arttı. Bu durum iç talebin ithalat yönünde güçlü kaldığını ve dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturabileceğini işaret etti.
İş gücü ödemeleri güçlü artış gösterdi
2025 yılı ilk çeyreğinde iş gücü ödemeleri bir önceki yılın aynı dönemine göre %42,9 oranında artış kaydetti. Bu yüksek oran, ücretli çalışanlara yapılan ödemelerdeki artışı ve emek gelirlerinin ekonomideki yerini ortaya koydu.
Aynı dönemde net işletme artığı ya da karma gelir ise %31,2 oranında büyüdü. Bu kalem, girişimcilerin kârları ve serbest meslek kazançları gibi unsurları içeriyor.
İş gücü ödemelerinin GSYİH içindeki payı arttı
Cari fiyatlarla değerlendirme yapıldığında, iş gücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı 2024 yılı birinci çeyreğinde %41,7 iken, 2025 yılı birinci çeyreğinde bu oran %43,7’ye yükseldi. Bu artış, ücretli kesimin toplam ekonomik üretimden aldığı payın yükseldiğini gösterdi.
Net işletme artığı/karma gelirin payı ise aynı dönemde %36,4’ten %35 düzeyine geriledi. Bu gelişme, kârların toplam katma değer içindeki göreli ağırlığının azaldığını ima ediyor.
